20. czerwca 2024

Zdrowo mieszkać

Magazyn o tematyce mieszkaniowej

Dom niskoenergetyczny

7 min czytania
Podľa toho, koľko množstva energie je potrebné na vykurovanie, rozlišujeme domy bežné, nízkoenergetické, pasívne a nulové. Pozrieme sa na nízkoenergetické domy.

Dom niskoenergetyczny

W większości krajów europejskich w ostatnich latach obserwuje się wzrost budowy domów niskoenergetycznych. Głównymi motywami projektowania takich domów są w szczególności stale rosnące ceny wszelkiego rodzaju paliw. W całej UE już ponad 40 procent całkowitego zużycia energii przypada na ogrzewanie domów i pomieszczeń niemieszkalnych. Nowa dyrektywa europejska wymaga więc przede wszystkim stopniowego zmniejszania ilości energii pobieranej z niezastąpionych źródeł.

W zależności od tego, ile energii potrzeba do ogrzewania, wyróżniamy domy konwencjonalne, niskoenergetyczne, pasywne i zeroenergetyczne. Budynki energooszczędne są zaprojektowane tak, aby zminimalizować koszty ogrzewania i ciepłej wody. Dom uznaje się za niskoenergetyczny, jeśli jego zapotrzebowanie na energię cieplną jest mniejsze niż 50 kWh na m2 powierzchni użytkowej rocznie. Przeciętny dom ma zużycie energii cieplnej na poziomie 170 kWh/m2, ale starsze domy nie są wyjątkiem, gdzie zużycie przekracza 240 kWh/m2. To pokazuje, że domy niskoenergetyczne są od dwóch do sześciu razy bardziej wydajne niż domy konwencjonalne.

Prefabrykowane budynki z drewna

Prefabrykowane budynki z drewna, takie jak domy niskoenergetyczne, wywodzą się z Ameryki Północnej, gdzie są jedynym systemem budowlanym dla budownictwa indywidualnego. W Skandynawii do 60% takich budynków, a wśród krajów Europy Środkowej przodują zwłaszcza Austria i Niemcy. Domy niskoenergetyczne mogą mieć różne konstrukcje. Tradycyjne z cegły pełnej, betonowe, z lekkiego drewna, hybrydowe, łączące zalety lekkiej i solidnej konstrukcji. Domy niskoenergetyczne łączą w sobie komfort mieszkania, jakość konstrukcji budowlanych, efektywność energetyczną i finansową oraz ochronę środowiska.

Domy niskoenergetyczne mają wiele zalet, między innymi to, że mają ściany tak grube jak w domach konwencjonalnych, ale o znacznie lepszej izolacji termicznej. Dzięki temu system budownictwa niskoenergetycznego może być realizowany bezproblemowo. Mniejsza grubość ścian zwiększa powierzchnię użytkową budynku. Budynki są precyzyjne, z minimalnymi tolerancjami wymiarowymi. Najczęściej domy niskoenergetyczne budowane są z płyt drewnopochodnych, prefabrykowanych lub strukturalnej konstrukcji bezpośredniej. Obie metody pozwalają na budowę domów o dowolnych cechach architektonicznych.

Budowane są metodą suchej zabudowy bez zrzucania wilgoci, dlatego nie jest potrzebny czas na dojrzewanie konstrukcji. Domy nadają się do zamieszkania od razu po zakończeniu budowy. Czas budowy takich domów jest nieporównywalnie krótszy w porównaniu z domami tradycyjnymi, co wynika głównie z ograniczenia prac montażowych. Budowa konstrukcji surowej trwa około dwóch do trzech tygodni, kolejne dwa do trzech miesięcy potrzebne są na montaż okablowania, powierzchni i technologii.

Zalety domów energooszczędnych

  • wysoka izolacja termiczna,
  • doskonałe właściwości izolacyjności akustycznej,
  • doskonała akumulacja ciepła,
  • szybkość budowy,
  • niskie koszty eksploatacji,
  • masywna trwała konstrukcja.

Domy energooszczędne charakteryzują się niskim zużyciem energii, co jest zgodne z wymogami nowej dyrektywy europejskiej.

Konstrukcja, trwałość, zużycie energii

Budynki te są stosunkowo lekkie. Żywotność domów niskoenergetycznych jest porównywalna z budynkami murowanymi, wymagają jedynie rutynowej konserwacji. Domy niskoenergetyczne wytwarzają mniejszą emisję CO2, a ich zużycie energii mieści się w przedziale od 30 do 50 kWh/m rocznie. Jest ono uwarunkowane zastosowaniem wysokiej jakości izolacji termicznej okładziny, pasywnym i aktywnym wykorzystaniem energii słonecznej, wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, niskotemperaturowego systemu grzewczego, np. zastosowanie pomp ciepła.

Ważne jest również energooszczędne wytwarzanie ciepłej wody użytkowej. W szczególności właściwe jest wykorzystanie instalacji solarnych. Ważnym elementem jest również stosowanie energooszczędnych urządzeń, które powinny być prawidłowo ustawione do pracy w dzień i w nocy oraz dla różnych pór roku, tak aby zachować optymalne działanie.

Drewno jako typowy materiał budowlany

Budowa domów energooszczędnych jest zgodna z wymogami ekologicznymi, ponieważ domy są energooszczędne, a głównym materiałem budowlanym jest głównie drewno. Wybór materiałów nieszkodliwych eliminuje możliwość wystąpienia zanieczyszczeń w materiałach budowlanych, a tym samym w całej konstrukcji. Sama konstrukcja domów ma na celu wyeliminowanie wpływu różnych szkodliwych promieniowań, takich jak promieniowanie naziemne i elektrosmog.

Komfort termiczny

Komfort termiczny jest typowy dla domów niskoenergetycznych. Oznacza to, że pomieszczenia mają optymalnie dobraną stabilną temperaturę w stosunku do ich przeznaczenia, która jest prawie jednolita w kierunku pionowym. Oznacza to, że w pomieszczeniach nie ma przeciągów i uczucia chłodu spowodowanego przepływem powietrza. Kontrolowana wentylacja zapewnia usunięcie wilgoci i niezbędny dopływ świeżego powietrza o wymaganej jakości przy minimalnych stratach energii, ponieważ część ciepła z powietrza wywiewanego może być odzyskana. Aby uniknąć strat energii, ważne jest, aby ściany i dach były szczelne. Mała prędkość powietrza nie powoduje powstawania kurzu.

Wyższe wymagania finansowe dotyczące wdrożenia

Wybór budowy domów niskoenergetycznych w stosunku do budownictwa konwencjonalnego może wiązać się ze wzrostem kosztów, zwłaszcza w fazie projektowania, ze względu na bardziej wymagającą dokumentację przedprojektową i projektową, ale także w fazie realizacji. W szczególności przegrody zewnętrzne budynku mogą mieć wyższe wymagania finansowe poprzez wykonanie izolacji termicznej lub lepszego oszklenia. Nowa technologia domu, np. wentylacja z odzyskiem ciepła lub magazynowanie ciepła, może być również bardziej wymagająca finansowo.

Podobnie jak w przypadku budowy domów konwencjonalnych, budowniczowie powinni przestrzegać kilku podstawowych wskazówek przy realizacji domów niskoenergetycznych. Budynek powinien być zaprojektowany w harmonii z otoczeniem, z uwzględnieniem lokalnego klimatu, ukształtowania terenu, roślinności i orientacji względem punktów kardynalnych. Budowniczy powinien starać się maksymalnie wykorzystać energię słoneczną – poprzez duże okna ustawione na południowej stronie budynku, ogrody zimowe itp.

Materiały budowlane

Do budowy domów energooszczędnych stosuje się system budowlany składający się z płyt wiórowo-cementowych. Do produkcji tych płyt wykorzystywane są naturalne surowce, produkcja pozbawiona jest szkodliwych substancji chemicznych. Przykładem jest materiał budowlany VELOX, którego 98 proc. stanowią wióry z drewna iglastego, które są połączone cementem. Dzięki temu płyty zyskują na wytrzymałości i spójności. Rozwiązanie szkła wodnego zapobiega wnikaniu w deski pleśni, wilgoci i gryzoni. Właściwości dźwiękoizolacyjne, termoizolacyjne i akumulacyjne bez powstawania mostków termicznych, co pozwala zaoszczędzić energię grzewczą.

Ściana zewnętrzna ma wysoki opór cieplny, dzięki czemu w upalne dni w pomieszczeniach panuje przyjemny chłód, a zimą odwrotnie. Łatwa i precyzyjna jest również obróbka materiału, co zmniejsza zapotrzebowanie na maszyny. Koszty transportu – 1 dom (ok. 100 m2) można przetransportować jedną ciężarówką. Łatwy jest również montaż okablowania. Jedną z zalet zastosowania takiego materiału budowlanego jest szybkość budowy – budowę można zakończyć w stosunkowo krótkim czasie 10 dni. Materiał budowlany VELOX nadaje się do budowy mieszkań, domów, szkół, hoteli, budynków przemysłowych i rolniczych, ekranów akustycznych.

Ochrona fasady przed wilgocią

Innowacyjna powłoka elewacyjna ClimateCoating ThermoProtect pomaga oszczędzać energię i zapobiega porażeniu glonami i grzybami.

Technologia membrany refleksyjnej uwzględnia procesy budowlano-fizyczne – takie jak odbicie promieniowania słonecznego (odbicie UV), ukierunkowane parowanie, właściwości antyelektrostatyczne, a także trwałość materiału za pomocą specjalnej farby – a także oferuje praktyczne rozwiązania problemów ochrony elewacji, ponieważ w znacznym stopniu zapobiega wnikaniu wilgoci w elewację, a tym samym zapobiega powstawaniu glonów.

Ta odblaskowa powłoka elewacyjna oznacza oszczędność energii i ochronę jednocześnie! Aplikacja powłoki jest prosta, powłoka jest rozwiązaniem wydajnym i ekonomicznym, a przy tym bardzo niezawodnym o długiej żywotności.

Oszczędzanie energii dzięki specjalnej powłoce ClimateCoating poprzez proste naniesienie jej na elewację lub dach, jest niestety wciąż bardzo mało znane i rozpowszechnione, choć istnieje wiele dobrych powodów do jej stosowania. Przede wszystkim – doświadczenie praktyczne przemawia za doskonałymi właściwościami. Powłoka ta praktycznie nie ma konkurencji – potwierdziło nam to bardzo wielu klientów, którzy zdecydowali się na zastosowanie tej powłoki na elewacji swojego domu lub na jego dachu.

Podczas deszczowych dni wilgotność powietrza często oscyluje wokół 80%, więc ciśnienie atmosferyczne automatycznie wpycha wilgoć w mur. Częste ulewne deszcze dodatkowo „pomagają” zawilgoceniu elewacji, ponieważ spływają po elewacjach i właśnie wtedy widać, jak długo ocieplone elewacje są mokre, mimo że dawno przestało padać. Z ClimateCoating ThermoProtect taka sytuacja nigdy nie będzie miała miejsca, ponieważ powłoki ClimateCoating zostały zaprojektowane tak, aby kanalizować te siły natury.

Oszczędność energii w praktyce

Przykładów z praktyki udokumentowanych jest wiele, ale wymienię przynajmniej dwa domy panelowe, w których obliczono oszczędności na ogrzewaniu po zastosowaniu powłoki ClimateCoating.

  • Przemalowanie budynków prefabrykowanych w Perleberg (Niemcy), które przeprowadzono w latach 1998-2009, przyniosło lokatorom roczne oszczędności energii na poziomie 18% do 21%, elewacje wolne od glonów i wydłużyło konieczność odnawiania elewacji o co najmniej dwukrotność normalnej wartości.
  • Innym przykładem jest np. przemalowanie domu prefabrykowanego w Kaniowie, które zostało przeprowadzone w 2011 roku i przyniosło oszczędności w ogrzewaniu sięgające 20%. Więcej w naszym artykule: oszczędność energii przy dociepleniu domu z płyty warstwowej, Kanianka.

Ochrona elewacji przed glonami i pleśnią w praktyce

We wrześniu 2014 roku elewacja na budynku Gesobau AG, Wilhelmsruher Damm 228, 13158 Berlin, została pomalowana farbą ThermoProtect w celu udokumentowania i oceny trwałości powłoki przed ewentualną inwazją glonów w porównaniu z konkurencyjnym produktem.

Po dobrych 3,5 roku z pomalowanych fasad pobrano pierwsze próbki i wysłano do laboratorium do analizy.

Fasada na budynku Gesobau AG, Wilhelmsruher Damm 228, 13158 Berlin – po 7 latach

Po 7 latach firma SICC Coatings GmbH przeprowadziła dalszą ocenę wzrostu glonów i pobrała dodatkowe próbki z elewacji. Firma SICC Coatings GmbH zleciła wykonanie wymaganych analiz laboratoryjnych w Instytucie Dahlberg w Wismarze. Załączona ocena pokazuje, że na podstawie próbek pobranych po trzech i pół roku oraz po siedmiu latach, fasada z powłoką ThermoProtect wykazała jednolitą „bardzo słabą kolonizację” przez glony we wszystkich trzech próbkach, bez zmian po trzech latach. Wynika to głównie ze zdolności powłoki do wchłaniania wilgoci spowodowanej czynnikami atmosferycznymi i niepozostawiania mokrego filmu, gdyż sprzyja to rozwojowi glonów. Mikropęknięcia zostały również wykluczone jako czynnik sprzyjający wzrostowi ze względu na elastyczność powłoki. Takiego wyniku nie można było osiągnąć przy użyciu wysokiej klasy produktu znanego niemieckiego producenta farb.